Kelepirci 60
Ümit OĞUZTAN
Ümit Oğuztan

Heron Zümrüdü Anka kuşu değildir

info@haberdukkani.com 06 Mayıs 2011 Cuma

Makedonyalı İskender'in Akdeniz'in Batı kıyılarından Mısır'a, Babil ülkesi ve Hazar Denizi'nden Hindistan'a kadar uzanan imparatorluğu büyüktü ama İskender'in ömrü kadar yaşayabilmişti.

İskender'in fetihleri Dünya'yı değiştirememişti ama Batı kültürünü Doğu'ya, Doğu kültürünü de Batı'ya taşımıştı.

İskender'in ölümünün ardından generalleri arasında paylaşılıp üçe bölünen İskender mirası topraklar üzerinde en kayda değer olan parça, İskender'in kendi adını vererek kurduğu liman kenti iskenderiye'dir.

İskender'in generali Ptolemeus Soter, Mısır'ın hükümdarı olmuştu. İskenderiye kentinin kurulmasını tamamlayan Soter burada bir kütüphane ve müze kurarak, tarihe iz bırakmayı başarırken, insanlığa da büyük ve yararlı bir hizmette bulunmuştu.

İskender'in generali Mısır'ın hükümdarı Soter,  İskenderiye Kütüphanesi ve İskenderiye Müzesini kurmakla insanlığı 700 yıl aydınlatacak olan "Helenistik Kültür"ün odak noktasını oluşturmayı başarmıştı.

Öklides, Arşimed, Demetrios, Straton, Teofratos, Apollonios, Ktesibios ve Heron gibi bilim dünyasına ilk temel taşları ile harcını koyan isimler İskenderiye Kütüphanesi ile İskenderiye Müzesi'nde çalışmalarını gerçekleştirdiler ve eserlerini kaleme aldılar.

Bilim dünyasının ilk kilometre taşları arasında yer alan bu isimler arasındaki "Heron" adı günümüzde insansız gözlem uçaklarına verilen isim!

İsrail, 35 bin feet yükselebilen insansız gözlem uçaklarına neden Heron adının uygun görmüş acaba..

1). İskender, Babil'i ele geçirdiğinde Yahudiler, ayakları zincire vurulmuş köleler olarak en ağır işlerde çalışmaya mahküm durumdaydılar. İskender, hepsine özgürlüklerini bağışlayıp, onlara özgürce yaşayabilecekleri bir kent kurmuştu ve kurduğu bu kente İskenderiye adını uygun görmüştü..

2). M.S. 62'de çalışmalarını İskenderiye Kütüphanesi'nde sürdürmüş olan Heron'un icadlarının çoğunluğu "mekanik oyuncaklar"dı. Sihirbazlık düzenekleri, otomatik olarak çalan trompetler ve askeri araç gereçler tasarlayan Heron, mancınık ve optik prensipleri üzerine kitaplar yazmış, optik aynalarla ilgili bilgisini sihirli görüntüler elde etmek için kullanmıştır. Heron, bugün "fizik" ve "mekanik" olarak adlandırılan bilim sahasında çok önemli bir kilometre taşı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Heron'un yaşadığı dönemde ne matematikte ne de fizikte ispat geleneği olmadığından dahiyane buluşlarını kabul ettirebilmek için, oyuncaklar yani prototip modeller üretmekle zekice pratik bir çözüm yöntemi geliştirmiştir. Bu nedenle onun oyuncaklarını hafife almak mümkün değildir.

Tıpkı bir oyuncağı ya da bir maket uçağı andıran İsrail yapımı insansız gözlem uçağı Heron gibi..

Bilim dünyasının ilk kilometre taşları ve insanlığa sundukları yararlı buluşlar ile düşünceleri bugünün dünyasını şekillendirmeye devam ederken, klasik dünyanın üzerinde oturduğumuzu bilmekte yarar var.

Ümit Oğuztan

TÜM YAZILARI

Haber Dükkanı büyük